Bestuursakoord PO: een reëel akkoord met kanttekeningen

Twijfel
Afgesproken is dat de PO-Raad met het ondertekenen van het akkoord niet instemt met de bezuinigingen op Passend Onderwijs. Ook zal de raad geen actieve steun verlenen aan de pilots prestatiebeloning en hier ook geen geld voor uitgeven. Het zijn exact de punten die Gert Nijmeijer (voorzitter RvB PCBO Apeldoorn) dwarszaten. “Tot vlak voor aanvang van de ALV heb ik getwijfeld: instemmen of niet? Het doel van een bestuursakkoord is immers dat de sector ruimte krijgt om eigen verantwoordelijkheid te nemen. Daar tegenover staan prestatieafspraken.”

Ruimte
Met de prestaties die in het akkoord zijn vastgelegd, vindt Nijmeijer niets mis. “Opbrengstgericht werken, een goed onderwijsaanbod voor hoogbegaafden, professionalisering van leraren, zo weinig mogelijk taalzwakke en rekenzwakke scholen etcetera: het zijn afspraken over zaken die wij als leden van de PO-Raad sowieso willen en die we dus ook willen nakomen. Bovendien zijn het afspraken op sectorniveau, niet op het niveau van de afzonderlijke besturen.”

In ruil voor die prestaties en het nakomen van je verantwoordelijkheid, staat dus ‘ruimte’. Maar die vindt Nijmeijer vrij mager gedefinieerd en veel in termen van onderzoek en experimenten. “In ieder geval staat nu wel helder op papier dat de besturen gaan over het ‘hoe’ en de minister over het ‘wat’. Al zit daar natuurlijk veel grijs tussen.”

Passend Onderwijs
Nijmeijer heeft wel problemen met de verbinding tussen de prestatieafspraken en de bezuinigingen op Passend Onderwijs. Maar wàt er in het bestuursakkoord over Passend Onderwijs staat, is in elk geval heel algemeen geformuleerd. “Daar ben ik wel weer blij mee. Er staan geen concrete afspraken over doelen geformuleerd in percentages ofzo. We vinden namelijk dat je in beginsel geen Passend Onderwijs kunt invoeren met de huidige bezuinigingen. Dat kun je lastig meer betogen als je wel concrete doelen voor Passend Onderwijs in het akkoord opneemt.”

Prestatiebeloning
Ook was Nijmeijer verrast over de wijze waarop de prestatiebeloning in het akkoord aan bod komt. “We hebben altijd gezegd dat we die prestatiebeloning niet willen hebben als er daarnaast op het Passend Onderwijs bezuinigd wordt. In de ALV is nu in elk geval afgesproken dat de PO-Raad geen geld zal uitgeven aan de invoering van of experimenten met de prestatiebeloning.”

Ondersteunen
Ook Jan Boomsma (algemeen directeur van Spirit basisscholen in Diemen) noemt de doelstellingen voor de sector ‘logisch. “Ambitieus, maar reëel. En ik ben wel positief verrast door de aandacht die er in het akkoord is voor cultuuronderwijs. ’t Is een klein puntje, maar zorgt wel voor wat meer balans in het akkoord.”

Excellente scholen
Toch is er ook een element waar de directeur minder aangenaam door verrast is. “Ik ben het faliekant oneens met de ondersteuning die de PO-Raad in dit akkoord geeft aan de invoering van excellente scholen. Die excellentie is het grootste gedrocht dat OCW de afgelopen jaren heeft bedacht. Als je simpel nadenkt, kun je weten dat de gevolgen die zo’n predikaat met zich meebrengt onwenselijk zijn. Het stuit me tegen de borst dat de PO-Raad de invoering hiervan nu onderschrijft. De raad zou zich daar verre van moeten houden.”

Keuzes
Verder ziet Boomsma vooral de doelen van de Actieplannen in het bestuursakkoord bekrachtigd. “Daarmee is zo’n akkoord niet zo relevant, nee. Eigenlijk is de PO-Raad hier bezig met het volgen van de plannen van het Ministerie. Het was mooi geweest als de PO-Raad keuzes durfde te maken. Als die bijvoorbeeld daadwerkelijk focuste op de professionalisering van leraren. Want als leraren op een veel hoger niveau inzicht krijgen in het leren van kinderen, boeken we vanzelf ook winst op de andere punten in de actieplannen en het bestuursakkoord. Nu onderschrijft de Raad in het akkoord een beetje van alles wat.”

Het ‘hoe’
Jan Overweg (voorzitter CvB bij VGPO en SVBO HAAL) complimenteert de PO-Raad met zijn slagvaardigheid. “Kort na de afgelopen ledenvergadering (op 30 november jl.) ligt er een stuk.” Overheid en onderwijs hebben afgesproken wat zij verwachten en hoe aan die verwachtingen te voldoen, maar er is een aantal elementen in het akkoord waarop Overweg vindt dat het onderwijs de strijd verloren heeft. “Deze overheid praat mee met over het ‘hoe’.” Overweg doelt dan op de afspraken rond ouderbetrokkenheid, de inrichting van samenwerkingsverbanden en de prestatiebeloning.

“De prestatiebox is een goede ontwikkeling”, vindt Overweg. “Maar: hoe ziet het met de controle achteraf? Ik mocht meedoen aan een try-out van de controle op de inzet van subsidie voor taal- en rekenverbetertrajecten en werd niet vrolijk van de vragen die gesteld werden. Elke euro moet verantwoord worden.”

Vogelvrij
Nijmeijer besloot gisteren uiteindelijk voor het akkoord te stemmen. “Er zullen namelijk nog vele bezuinigingsrondes volgen”, zo verklaart hij zijn keuze. “Nu kunnen we zeggen: u bent als regering ook verbonden aan dit akkoord en kunt niet halverwege het spel de regels veranderen door te bezuinigen. Als je zo’n akkoord niet sluit, dan ben je bij de eerstvolgende bezuinigingsronde een vrije vogel voor de politiek.”