Specialistische adviezen en tastbare oplossingen voor schoolleiders, bestuurders en toezichthouders
Ondersteuning door de huisjurist voor het christelijk onderwijs. Met juridische helpdesk voor snel en praktisch advies
Onderzoek, opleidingen en studiereizen op terrein van identiteit, governance en personeelsbeleid
28 juni 2011 - 15:02 | Op 6 december 2010 kondigde de minister van OCW in een brief gericht aan de VO-raad aan dat ontslagvergoedingen in alle gevallen in het onderwijs verboden zijn. De reden daarvoor was dat in haar visie het gebruik van rijksmiddelen voor ontslagvergoedingen gezien kan worden als onrechtmatig gebruik van overheidsmiddelen.
Zij kondigde aan de al verstrekte vergoedingen terug te vorderen en in de toekomst strenger te gaan controleren. De enige uitzondering die de minster wilde maken was dat een bevoegd gezag wel een ontslagvergoeding mocht betalen als er een rechterlijke uitspraak aan ten grondslag lag, op basis waarvan het bevoegd gezag verplicht is een ontslagvergoeding te betalen. In dat geval zou er afhankelijk van de omstandigheden van het geval en de hoogte van het bedrag niet worden teruggevorderd. Verder stelde de minister in haar brief van december dat outplacementkosten, mits binnen redelijke grenzen, geoorloofd zijn en niet zullen worden teruggevorderd.
Na veel protest van de diverse organisaties beloofde de minister in maart met een nuancering te komen. Op 21 juni kwam de beloofde brief. In deze brief geeft de minster aan dat ontslagvergoedingen onder bepaalde voorwaarden zijn toegestaan. Behalve de al eerder genoemde uitzonderingen, nl. de rechterlijke uitspraak en de outplacementkosten, stelt de minster dat ook in andere individuele gevallen een ontslagvergoeding te verdedigen valt vanuit het oogpunt van efficiënt omgaan met overheidsmiddelen of kwaliteitsbeleid.
Soms is een ontslagvergoeding nu eenmaal een goedkopere oplossing dan een volledige rechterlijke procedure. Het bevoegd gezag moet elke keer een afweging maken. Is er sprake van een goed onderbouwde beslissing en is de ontslagvergoeding niet bovenmatig (waarbij de minster de kantonrechtersformule als uitgangspunt neemt) dan wordt de vergoeding niet teruggevorderd. Het is echter niet de bedoeling dat slecht management dan wel nalatigheid wordt afgekocht met een (collectieve) afkoopsom of -regeling.
Verder geeft de minster in haar brief aan dat bij de afweging of een ontslagvergoeding gerechtvaardigd is ook moet worden betrokken de voorzieningen in geval van ontslag, denk aan de (bovenwettelijke) werkloosheidsuitkering. Krijgt een werknemer een (bovenwettelijke) werkloosheidsuitkering dan is in principe een ontslagvergoeding niet nodig.
Dat ook de (bovenwettelijke) uitkering meetelt voor de vraag of een ontslagvergoeding moet worden meegegeven is niet nieuw. Ook in een recente uitspraak van de sector kanton van de Rechtbank Arnhem stelde de kantonrechter dat rekening gehouden dient te worden met de bovenwettelijke uitkering en het feit dat in het voortgezet onderwijs scholen eigenrisicodrager zijn voor de werkeloosheidsuitkeringen.
In bovengenoemde zaak verzocht een VO-school om ontbinding van de arbeidsovereenkomst met een conciërge. De reden voor dit verzoek was gelegen in het naar de mening van de school onvoldoende functioneren van de werknemer en de ontstane verstoorde arbeidsverhouding.
De kantonrechter wijst het verzoek tot ontbinding toe maar kent geen ontslagvergoeding toe. Dit omdat gelet op de omvangrijke bovenwettelijke uitkering waarop de werknemer aanspraak kan maken en gelet op het feit dat de vo-school eigenrisicodrager is de school al voldoende kosten heeft.
De minister volgt hier dus dezelfde lijn als de Rechtbank Arnhem. Het uitgangspunt dat in beginsel een ontslagvergoeding niet nodig is als de werknemer in aanmerking komt voor een (bovenwettelijke) werkloosheidsuitkering lijkt ons zeer redelijk. Door de brief van de minster is nu duidelijk in welke gevallen een ontslagvergoeding gerechtvaardigd is.
Wij zijn blij dat de minster haar eerdere uitspraken genuanceerd heeft en dat voor schoolbesturen de weg weer open is om niet alleen bij rechterlijke uitspraken, maar dat ook in andere gevallen waarin een ontslagvergoeding te verdedigen is, toch een ontslagvergoeding verstrekt kan worden.
Hieronder treft u de beide brieven van de minister aan evenals de uitspraak van de Rechtbank Arnhem.
mr. Kicky van Bavel en mr. Rieneke Vink
Download
Houttuinlaan 5b
3447 GM Woerden
Postbus 381
3440 AJ Woerden
Telefoon: 0348 74 44 44
Fax: 0348 41 14 56