Verplichting ten opzichte van ex-werknemer met WW-uitkering

Antwoord
Een werknemer uit de marktsector heeft als hij werkloos wordt recht op een aantal re-integratie activiteiten van het UWV. Dit zijn onder meer:

• een regulier traject op kosten van het UWV
• een individuele re-integratieovereenkomst op kosten van het UWV
• vergoeding van een opleiding door UWV
• een werkcoach re-integratie

Een werknemer in het onderwijs heeft deze faciliteiten niet. Daarvoor in de plaats is in art. 72a van de Werkloosheidswet geregeld dat een overheidswerkgever verantwoordelijk is voor de re-integratie van werkloze ex-werknemers met een uitkering.

Voor de werknemers in het primair onderwijs neemt het Participatiefonds, indien de uitkering door dit fonds wordt betaald, die taak over van het schoolbestuur. De werkgevers in het voortgezet onderwijs moeten dit sinds 1 januari 2007, toen de sector vo uit het Participatiefonds trad, zelf regelen.

Op basis van deze bepaling heeft de werkloze ex-werknemer dus - voor zover noodzakelijk - recht op ondersteuning bij re-integratie. Het is de werkgever die in eerste instantie bepaalt wat noodzakelijk is.

Er worden over deze materie altijd veel vragen gesteld omdat het lastig is te bepalen hoever de werkgever moet gaan in zijn ondersteuning en hoe lang deze moet duren.

Als schoolbestuur kunt u hiertoe een re-integratiebeleid opstellen. Hierin kunt u bijvoorbeeld opnemen dat u voor uw ex-werknemers volledige re-integratieactiviteiten inkoopt bij een of meer re-integratiebedrijven of dat u per werknemer bekijkt wat noodzakelijk is en hiervoor losse re-integratieactiviteiten verzorgt.

U kunt ook een Individuele re-integratie overeenkomst (een IRO) afsluiten. Dit is een overeenkomst waarin u met uw ex-werknemer afspraken maakt over de re-integratie. U kunt daarin bijvoorbeeld afspraken maken over:

• een maximum bedrag
• resultaatsfinanciering
• criteria waaraan de re-integratieactiviteiten moeten voldoen
• criteria waaraan een eventueel re-integratiebedrijf moet voldoen

Tot voor kort was hierover ook nog geen jurisprudentie beschikbaar. Onlangs is echter door de rechtbank Maastricht een uitspraak gedaan.

In deze zaak speelde het volgende:

Een 40-jarige ex-werknemer was werkzaam als docent geschiedenis bij een scholengemeenschap. Na de ontbinding van de arbeidsovereenkomst verzocht hij zijn ex-werkgever herhaaldelijk om hem bij zijn re-integratieactiviteiten te ondersteunen. Dat werd geweigerd omdat deze vond dat er al voldoende inspanningen waren verricht. Zowel ten tijde van het dienstverband als bij de beëindiging had de ex-werknemer alle voorstellen in het kader van re-integratie afgewezen, er was een ontbindingsvergoeding waarmee de betrokkene zelf terugkeer naar een andere baan kon regelen en de werkgever zag de noodzaak van bepaalde re-integratieactiviteiten niet in.

De rechter vond de argumenten van de ex-werkgever niet steekhoudend. Hij overwoog dat het schoolbestuur had verzocht om ontbinding van de arbeidsovereenkomst en dat daarbij al duidelijk was gemaakt dat terugkeer naar één van de scholen die onder dat bestuur vielen niet mogelijk zou zijn. Dit betekende dat het werkgebied voor de ex-werknemer sterk beperkt werd.

Dat de verzoeker niet meegewerkt heeft aan trajecten die het bestuur voorafgaande aan het ontslag heeft aangeboden, achtte de rechter niet onbegrijpelijk. De werknemer wilde bovenal zijn baan houden en in dat kader niet meewerken aan een traject waarbij hij die baan zou verliezen.

Bovendien heeft de re-integratieverplichting uit art. 72a WW betrekking op de periode nadat de werknemer zijn baan is kwijtgeraakt. De eerdergenoemde voorstellen van het bestuur konden daaronder niet vallen omdat ze zijn gedaan in de periode waarin de werknemer nog in dienst was. Daarna heeft de werkgever geen initiatieven of voorstellen meer gedaan naar de werknemer.

De kantonrechter oordeelde uiteindelijk dat het bestuur het de verzoeker mogelijk moest maken een cursus Oriëntatie op de arbeidsmarkt en een cursus docent Maatschappijleer te kunnen volgen.

In dit geval speelde voor de rechter een belangrijke rol dat de ex-werkgever geen enkel initiatief richting de werknemer had getoond in het kader van de verplichting uit art. 72a WW, alsmede dat de werknemer moeilijk meer in de eigen omgeving aan de slag zou kunnen nu hij op geen enkele school van zijn ex-werkgever meer mocht werken en de meeste scholen in de omgeving onder het desbetreffende schoolbestuur vielen.

Mogelijk hoeft u niet altijd zover te gaan. Belangrijk is in ieder geval een verzoek van een ex-werknemer in dit kader serieus te nemen of nog beter, zelf hierin een initiatief te nemen. Voor de beslissing of u bijvoorbeeld een dure opleiding moet bekostigen zal ook erg belangrijk zijn of de werknemer met zo'n opleiding meer kans heeft aan de slag te komen dan met de opleiding die hij nu heeft. Daarnaast kunnen de lengte van het dienstverband en de lengte van de uitkering een rol spelen.

Uiteindelijk zal per geval moeten worden afgewogen welke inspanningen van de werkgever kunnen worden gevraagd.