Zijlstra ziet het licht

drs. Robbert Jan de Vries Meten is weten zo lijken de bewindslieden van OCW telkens te communiceren. Of, nauwkeuriger geformuleerd: als we iets willen weten over de kwaliteit van ons onderwijs dan kijken we naar een paar relatief makkelijk te meten grootheden, zoals Cito-scores, slagingspercentages of aantal studenten met een bepaald diploma. We stellen als doel dat deze over x jaar afhankelijk van de grootheid met y zijn gestegen of gedaald en voila, we kunnen vaststellen of de onderwijskwaliteit is toegenomen. En/of dat we zijn gestegen in een internationaal lijstje.

Een nogal eenzijdige benadering van de onderwijskwaliteit en een recept voor perverse prikkels.

Maar: beter ten halve gekeerd dan ten hele gewaald. Zou men zich dit op het ministerie ook gerealiseerd hebben? Je zou het denken als je staatssecretaris Zijlstra beluistert. Afgelopen zondag zei hij in een openbaar interview in de Rode Hoed in Amsterdam dat een hoger aandeel hoger opgeleiden geen doel op zich moet zijn als dit ten koste gaat van de kwaliteit. 'Als er druk komt op de kwaliteit van het hoger onderwijs, dan moet dat percentage aan de kant' Laat het aandeel hoger opgeleiden nou net zo'n 'indicator' zijn waar Nederland zich internationaal aan verbonden heeft. Naar aanleiding van de Lissabondoelstelling '40% van de 25-44-jarigen is in 2020 hoger opgeleid' heeft Nederland er voor zichzelf zelfs nog een schepje bovenop gedaan: 50%.

In het 'geen doel op zich' zit 'm nou net de kneep. Meten van een aantal gegevens die met het onderwijs te maken hebben kan op zich geen kwaad. Een hoger slagingspercentage of een hoger cijfer voor rekenen of taal is natuurlijk mooi. Maar laat het niet het een en het al zijn. Onderwijs is zoveel meer dan wat we makkelijk kunnen meten. Reken het onderwijs daarom niet alleen af op deze ´prestatie-indicatoren´. Hecht minder waarde aan dat wat meetbaar is. De staatssecretaris geeft het goede voorbeeld: "Jammer dan als we zo'n percentage niet halen." Mooi dat hij het licht lijkt te zien. Laat dit geen proefballonnetje zijn, maar het begin van een mooie nieuwe ontwikkeling.